Genelİşletim Sistemleri

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

[REHBER+LEGACY]

Selam değerli Coderatör takipçileri. Bu makalemizde archlinux kurulumunu  Legacy (BIOS) sistemler için adım adım anlatacağım. Önceki yazımızda uefi bilgisayarlar için kurulumu anlatmıştım. Bu yazı copy-paste gibi gözükebilir. Çünkü neredeyse legacy kurulum ile uefi kurulum arasında pek bir fark görünmüyor. Disk yapılandırmaları ve önyükleyici dışında. Ben tabi yine Qemu üzerinden kurulumu anlatacağım. Bazı noktalarda yaptığım her şeyi birebir yapmayacağız tabikide. Bazı noktalarda kendi değişkenlerinizi kullanacaksanız. Neyse lafı uzatmadan kuruluma geçelim.

Öncelikle gerekenler:
8GB USB Bellek
32GB Boş Disk Alanı
Archlinux iso dosyası
Herhangi bir bilgisayar (eski/yeni farketmez)

Kurulum öncesi tüm verilerinizi yedekleyiniz. Kurulum esnasında yapabileceğiniz bazı yanlışlardan coderator.net sorumlu değildir.

 

1)ORTAMIN HAZIRLANMASI

Buradan son sürüm iso dosyasını indiriyoruz.

 

2)Windows kullanıcıları için:

a) Öncelikle Rufus adlı programı buradan yüklüyoruz.

b) Programı açalım. Bizi böyle bir menü karşılayacaktır. Sizde güncelleştirme ile ilgili bir uyarı gelebilir. Aldırış etmeden devam ediyoruz.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

1 yazan kısma basıp flaşı seçiyoruz

2 yazan kısıma basıp iso dosyasını seçiyoruz.

3 yazan kısıma basıyoruz.

4 Gelen uyarıdan dd modunu seçiyoruz.

5 Herşey tamam ise gelen uyarılara evet deyip flaşa yazma işlemine başlıyoruz.

 

3)Linux kullanıcıları için:

Sisteminizde kullandığınız terminal programını açını ve şu komutu kendinize göre yazınız

sudo dd if=$HOME/isodosyasının/bulunduğukonum.iso of=/dev/sdX bs=4M status=progress oflag=sync

( /isodosyasının/bulunduğukonum.iso yerine iso dosyası nerede ise onu yazınız. ) Misal;

sudo dd if=$HOME/İndirilenler/archlinux-2020.07.01-x86_64.iso …. gibi gibi

/dev/sdX yerine’de;

Sisteminizde kullandığınız terminal programını açınız ve şu komutu yazınız

lsblk -f
[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

Şu tarz bir çıktı alacaksınız. Hangisi benim flaşım diyorsanız SIZE sütununda USB’nizin GB’ına göre arama yapabilirsiniz. Benim USB Belleğim burada 16GiB imiş misal. Yani ben bu komutu şöyle yazmalıyım;

sudo dd if=$HOME/İndirilenler/archlinux-2020.07.01-x86_64.iso of=/dev/sdb bs=4M status=progress oflag=sync

 

4)Bütün bu işlemler sonrası flaşınız hazır durumdadır;

Tek yapmanız gereken ESC veya F12 tuşlarına basıp boot menüyü açmak,

Ve ardından flaşınızı seçmek.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

5)KURULUMA BAŞLANGIÇ

Arch Linux Boot Ederken Hata - Mounting '/dev/disk/by-label/ - /Umut/Bektaş

(Sizi buna benzer bir ekran karşılayacaktır. Enter’a basarak kurulum ekranına giriş yapıyoruz. Bir tür komut satırına düşeceğiz.)

 

6)Önce klavyemizi türkçeye çevirelim ki yazacağımız komutları rahat rahat yazabilelim.

Türkçe F klavye için;

loadkeys trf

Türkçe Q klavye için;

loadkeys trq

yazıyoruz. Klavye ayarınızın değişip değişmediğini test etmek için ( ğ , ü , ş , ö , ç ) gibi karakterlere bastığınızda aynı şekilde ekranda görünür olması lazımdır.

 

7)WiFi üzerinden yapacaksanız komut satırına;

(Eğerki ev interneti ile kurulum yapacaksanız bu adımı atlayınız.)

iwctl

yazıyoruz. Yeşil renkte [iwd]# yazısı belirecektir.

Ardından şu komutu yazıp cihazımızın adını öğreniyoruz.

device list

Şimdi ise öğrendiğimiz cihaz adını kullanarak bağlanacağımız wifi ağının adını öğrenelim  (1)(2)

station wlan0 get-networks

Bu adımımızda ise ağımıza bağlanıyoruz. Passphrase kısmına bağlanacağınız ağın şifresini girin. (3)(4)

station wlan0 connect <Bağlanacağınız Cihazın Adı>

 

8)İnternete bağlı olup olmadığımızı test edelim. Bunun için;

ping -c 3 google.com

komutunu giriyoruz. Program bu tür çıktılar basacaktır. Eğer basıyorsa internet bağlantınız var demektir.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

9)Şimdi sıra geldi diskleri düzenleme işine.

Sıfırdan (tüm diski silmek istiyorsanız) kurulum yapacaksanız aynen anlattığım gibi yapın.
(Eğer dual-boot yapacaksanız bu işlemleri ayırdığınız bir bölüme yapın. Yani b adımına geçin)

a)Diskimizi biçimlendirelim.

cfdisk /dev/<devicename>

yazıyoruz. Eğer kurulum yapmak istediğiniz diski tam bilmiyorsanız lsblk yazarak diskinizin sistemdeki adını alabilirsiniz. (örnek: /dev/sda ise cfdisk /dev/sda)

NOT: Ayrıca sıfırdan kurulum yapacaksanız cfdisk -z /dev/<devicename> yazmanızı ve ardından DOS seçmenizi tavsiye ederim. Bu işlem <devicename> ile belirteceğimiz diski komple sıfırlar.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

Çıkan ekrandan DOS seçiyoruz.

b) Partisyonlarımızı hazırlayalım

Ve gördüğünüz üzere 16GiB bir alanımız var. Burdan new seçeneğini seçip 250MiB disk bölümü oluşturuyoruz. Ve primary seçiyoruz

NOT:Eğerki sıfırdan kurulum yapmayacaksanız ve aşağıdaki resimlerdeki yerlerde birden fazla bölüm var ise free space ile aynen devam ediniz.

Ve bootable olarak işaretliyoruz

16GiB’lik yeni bölüm oluşturalım. Burası ev (/home) dizinimiz olacak.  Benim tavsiyem linux’a ayırdığınız diskin miktarı 100GiB ve üstü ise bu alanın %70’lik miktarını home’a bırakın. Misal 100GiB ayırdıysanız 70GiB home, 30GiB root şeklinde. Ve burada önemli belgelerimiz duracak. Benim alanım kısıtlı olduğu için örnek olarak 8GiB açacağım

Aynı şekilde Free Space > New > Boyut > Primary şeklinde ilerliyoruz.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

Ram miktarınız 2GB altında ise bu swap <takas> adımını uygulayın. Değilse bu adımı uygulamanıza gerek yoktur. Diğer adıma geçebilirsiniz

Free Space > New > 2G > Primary olarak devam ediyoruz.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

Type olarak Linux Swap seçiyoruz.

Son adım olarak en altta ne kadar alan kaldı ise onun ile bir partition açın. Ve write seçeneğini seçip yes yazarak ilerleyin.

Quit seçeneğini seçerek bu uygulamadan çıkalım.

 

10)Şimdi partisyonlarımızı gerekli dosya sistemleri ile biçimlendirelim.

(Buradaki X yazan yere kendi diskinizin adını yazınız. Yukarıda sda ile işlem yaptığım için sda ile komutları yazdım. Ayrıca disk numaralarınızdan emin değilseniz fdisk -l yazarak oluşturduğunuz diskleri görebilirsiniz.)

Boot partition için; (Sizde değişiklik gösterebilir)

mkfs.ext4 /dev/sdX1

Home için ; (Sizde değişiklik gösterebilir)

mkfs.ext4 /dev/sdX2

Swap için ; (Sizde değişiklik gösterebilir)

mkswap /dev/sdX3

Root için ; (Sizde değişiklik gösterebilir)

mkfs.ext4 /dev/sdX4
[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

11)Şimdi partitionlarımızı bağlayalım.

mount /dev/sdX4 /mnt

mkdir /mnt/boot

mkdir /mnt/home

mount /dev/sdX1 /mnt/boot

mount /dev/sdX2 /mnt/home

swapon /dev/sdX3
[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

12)Şimdi ise temel paketlerimizi şu komut ile kuralım.

pacstrap /mnt base base-devel linux linux-lts nano linux-firmware linux-headers linux-lts-headers dkms

Gelen seçenekleri enterladığımızda böyle bir soru soracak bize;

“Y” yazıp paketlerin kurulmasını bekliyoruz.

 

13)Şu komut ile disk yapılandırmamızı sistemimize kaydedelim.

genfstab -U /mnt >> /mnt/etc/fstab

 

14)Şimdi sistemimizi yapılandırmak için sistemimizin içine şu komutla girelim.

arch-chroot /mnt /bin/bash

 

15)Sistemimizde zaman dilimini ayarlayalım.

ln -sf /usr/share/zoneinfo/Europe/Istanbul /etc/localtime

 

16)Sistemimizde konumumuzu ayarlayalım.

nano /etc/locale.gen

yazıyoruz ve aşağı inip tr_TR ile başlayanların başındaki “#” işaretini siliyoruz. Şu şekilde;

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

Ardından

locale-gen

komutunu yazarak bu ayarı onaylıyoruz.

 

17)Dil seçeneğini ilgili yere yazdırıyoruz.

tee <<'EOF' /etc/locale.conf
LANG=tr_TR.UTF-8
LC_COLLATE=C
EOF

yazıyoruz.

 

18)Konsol dilini kaydediyoruz.

echo "KEYMAP=trq" > /etc/vconsole.conf

yazıyoruz.

 

19)Kendimize hostname ayarlıyoruz.

echo "istediğinizad" > /etc/hostname

yazıyoruz.

 

20)Ağlara kullanıcımızı kaydediyoruz.

nano /etc/hosts

İçine bir önceki adımda yazmış olduğumuz istediğiniz ad değişkenini kaydediyoruz;

127.0.0.1        localhost
::1              localhost
127.0.1.1        istediğinizad.localdomain    istediğinizad

yazıyoruz.

Ardından CTRL+S ile kaydedip F2 ile çıkıyoruz.

 

21)Linux çekirdeğimizi derleyip toplama vakti

mkinitcpio -p linux

ve

mkinitcpio -p linux-lts

komutları ile bu işlemi gerçekleştiriyoruz.

[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

22)Önyükleyicimizi ayarlıyoruz.

(sdX yerine kendi diskinizi yazacaksınız (sda gibi))

pacman –S networkmanager network-manager-applet ntfs-3g grub os-prober

Kurulum bittikten sonra ise şu komutlar ile önyükleyicimizi bağlayabiliriz.

grub-install /dev/sdX

grub-install --recheck /dev/sdX

grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

 

23)Şu komut ile kendimize kullanıcı oluşturuyoruz. istediğiniz ismi yazabilirsiniz.

useradd -mG wheel kullanıcıadı

Ardından kullanıcımıza gerekli izinleri verelim

usermod -aG wheel,audio,video,optical,storage kullanıcıadı

Kullanıcılarımıza şifre belirleyelim.

passwd kullanıcıadı

Ardından 2 kez belirlediğimiz şifreyi yazıyoruz.

passwd root

yazıp aynı şekilde root kullanıcısına da şifre ekleyelim

Ardından şu komut ile kullanıcımızı sudo (yönetici) grubuna alalım.

echo "kullanıcıadı ALL = (ALL) ALL" >> /etc/sudoers.d/10-kullanıcıadı
[REHBER+LEGACY] Archlinux KURULUMU Resimli Anlatım 2021

 

24)Ardından dilediğiniz masaüstü ortamını şu komutlar ile kurun.

XFCE;
pacman -S xfce4 xfce4-goodies lightdm lightdm-gtk-greeter lightdm-gtk-greeter-settings
systemctl enable lightdm

KDE;
pacman -S plasma plasma-wayland-session kde-applications sddm
systemctl enable sddm

GNOME:
pacman -S gnome gnome-extra gdm
systemctl enable gdm

 

25)Ağ yöneticisi servisimizi açıyoruz. Ve kurulumdan çıkıyoruz.

systemctl enable NetworkManager

yazıyoruz. Ardından;

CTRL+D tuşlarına basıp

reboot

yazıyoruz. Ve kurulumu bitirmiş oluyoruz.

Bundan sonra flaş belleğinizi çıkartıp sisteminizi boot edebilirsiniz. Eğer takıldığınız bir nokta olur, karşılaştığınız bir hata olur ise veyahut belgenin herhangi bir bölümünde yanlışlık gördüyseniz lütfen yorumlar kısmında belirtmekten çekinmeyin. Hatasız kul olmaz sonuçta 🙂
Kendinize çok iyi bakın. Hoşçakalın 🙂

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu